राशन कार्ड धारकांसाठी एक महत्त्वाची अपडेट समोर आली आहे. जर तुमच्याकडे राशन कार्ड आहे आणि अऑगस्टही तुमच्या कुटुंबातील काही सदस्यांची राशन कार्ड ई-केवायसी पूर्ण झालेली नसेल, तर आता तुम्हाला ई-केवायसी पूर्ण करण्याची संधी आहे. विशेष म्हणजे, काही प्रकरणांमध्ये तुम्ही घरबसल्या मोबाईल फोनच्या मदतीने फेस ई-केवायसी पूर्ण करू शकता. यासाठी तुम्हाला रेशन दुकानातील डीलरकडे जाण्याची गरज भासणार नाही. या लेखात आपण राशन कार्ड ई-केवायसी म्हणजे काय, ई-केवायसीसाठी कोणते अॅप वापरायचे, कोणते अॅप आधी डाउनलोड करायचे, स्टेट आणि होम स्टेट कसे निवडायचे, आधार नंबर आणि ओटीपी कसा टाकायचा, ई-केवायसी स्टेटस कसे तपासायचे आणि फेस ई-केवायसीच्या मदतीने प्रक्रिया कशी पूर्ण करायची, हे सर्व स्टेप बाय स्टेप पाहणार आहोत.
राशन कार्ड ई-केवायसी का महत्त्वाची आहे?
मुख्य मुद्दा : राशन कार्डवरील लाभ सुरू ठेवण्यासाठी ई-केवायसी महत्त्वाची ठरू शकते.
सरकारकडून राशन कार्डशी संबंधित अनेक सेवा ऑनलाइन करण्यात येत आहेत. राशन कार्डमध्ये असलेल्या कुटुंबातील सदस्यांची माहिती आधारशी जोडणे आणि लाभार्थ्यांची ओळख निश्चित करणे यासाठी ई-केवायसी प्रक्रिया वापरली जाते.
जर तुमच्या राशन कार्डमध्ये अनेक सदस्यांची नावे असतील, तर प्रत्येक सदस्याची ई-केवायसी पूर्ण आहे की नाही हे तपासणे महत्त्वाचे आहे. काही सदस्यांची ई-केवायसी पूर्ण झालेली असू शकते. तर काही सदस्यांची प्रक्रिया बाकी असू शकते.
अशा वेळी ज्या सदस्याची ई-केवायसी पूर्ण झालेली नाही, त्या सदस्याची ई-केवायसी पूर्ण करण्याची प्रक्रिया करावी लागते. त्यामुळे राशन कार्ड धारकांनी आपले ई-केवायसी स्टेटस एकदा तपासून घेणे योग्य ठरते.
घरबसल्या मोबाईलवरून राशन कार्ड ई-केवायसी करण्याची सुविधा
मुख्य मुद्दा : योग्य अॅपच्या मदतीने फेस ई-केवायसी करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
राशन कार्ड ई-केवायसी करण्यासाठी आता काही लाभार्थी मोबाईल फोनचा वापर करू शकतात. यासाठी संबंधित सरकारी अॅप डाउनलोड करावे लागते. या प्रक्रियेत आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर ओटीपी येतो. त्यानंतर लाभार्थ्याची माहिती तपासली जाते.
पुढील प्रक्रियेत फेस ई-केवायसीचा पर्याय वापरून चेहरा स्कॅन केला जातो. प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर ई-केवायसी यशस्वी झाल्याचा संदेश दिसू शकतो.
ही प्रक्रिया करताना तुमच्या मोबाईलमध्ये इंटरनेट कनेक्शन असणे आवश्यक आहे. तसेच आधार कार्डशी मोबाईल नंबर लिंक असणे महत्त्वाचे आहे, कारण ओटीपीच्या माध्यमातून पडताळणी केली जाऊ शकते.
राशन कार्ड ई-केवायसीसाठी कोणते अॅप डाउनलोड करावे?
मुख्य मुद्दा : सर्वप्रथम Play Store वरून अधिकृत सरकारी अॅप शोधा.
राशन कार्ड ई-केवायसी करण्यासाठी सर्वप्रथम तुमच्या मोबाईलमधील Google Play Store उघडा. त्यानंतर सर्च बॉक्समध्ये “Mera eKYC” असे टाइप करून सर्च करा.
सर्च केल्यानंतर संबंधित अॅप तुमच्या स्क्रीनवर दिसू शकते. अॅप डाउनलोड करण्यापूर्वी ते अधिकृत सरकारी अॅप आहे का, याची खात्री करा.
जर हे अॅप तुमच्या मोबाईलमध्ये आधीपासूनच डाउनलोड केलेले असेल, तर ते एकदा अपडेट करून घ्या. अॅपची नवीन आवृत्ती उपलब्ध असल्यास Play Store वर Update असा पर्याय दिसू शकतो.
अॅप अपडेट किंवा इंस्टॉल केल्यानंतर ते मोबाईलमध्ये ओपन करा. अॅप सुरू केल्यानंतर आवश्यक परवानग्या म्हणजेच Permissions मागितल्या जाऊ शकतात. प्रक्रिया सुरू ठेवण्यासाठी आवश्यक परवानगी द्यावी.
फेस ई-केवायसीसाठी दुसरे अॅप डाउनलोड करा
मुख्य मुद्दा : चेहरा स्कॅन करण्यासाठी फेस ऑथेंटिकेशन अॅपची गरज लागू शकते.
Mera eKYC अॅपमध्ये प्रक्रिया सुरू केल्यानंतर तुम्हाला फेस स्कॅन किंवा फेस ऑथेंटिकेशनसाठी आणखी एक अॅप डाउनलोड करण्यास सांगितले जाऊ शकते. या ठिकाणी दिलेल्या सूचनेनुसार Play Store वरून Aadhaar Face RD किंवा संबंधित अधिकृत Face RD अॅप डाउनलोड करावे. या अॅपचा उपयोग चेहऱ्याच्या माध्यमातून आधार आधारित प्रमाणीकरण करण्यासाठी केला जातो.
अॅप डाउनलोड करताना बनावट अॅपपासून सावध राहा. शक्यतो अधिकृत Play Store मधूनच अॅप डाउनलोड करा. अॅपचे नाव आणि डेव्हलपरची माहिती तपासून घ्या. अॅप इंस्टॉल झाल्यानंतर पुन्हा Mera eKYC अॅपमध्ये परत या. त्यानंतर पुढील प्रक्रिया सुरू करता येते.
स्टेट आणि होम स्टेट कसे निवडायचे?
मुख्य मुद्दा : सध्याचे राज्य आणि राशन कार्ड ज्या राज्यात आहे ते राज्य योग्य निवडा.
अॅपमध्ये पुढे गेल्यानंतर तुम्हाला State निवडण्याचा पर्याय दिसू शकतो. येथे तुम्ही सध्या ज्या राज्यात राहत आहात ते राज्य निवडावे.
उदाहरणार्थ, तुमचे मूळ घर बिहारमध्ये आहे. परंतु तुम्ही नोकरीसाठी दिल्लीमध्ये राहत असाल, तर सध्याच्या राहण्याच्या ठिकाणानुसार राज्य निवडण्याचा पर्याय वेगळा असू शकतो.
यानंतर Home State निवडण्याचा पर्याय दिसू शकतो. येथे तुमचे राशन कार्ड ज्या राज्यात तयार झाले आहे, ते राज्य निवडणे आवश्यक आहे.
उदाहरणार्थ, तुमचे राशन कार्ड बिहारमध्ये तयार झाले असेल, तर Home State म्हणून बिहार निवडावे. सध्याच्या राहण्याचे राज्य आणि राशन कार्डचे राज्य वेगवेगळे असल्यास दोन्ही पर्याय काळजीपूर्वक निवडा.
राज्याची माहिती निवडल्यानंतर Proceed या पर्यायावर क्लिक करा.
आधार नंबर टाकून ओटीपी जनरेट करा
मुख्य मुद्दा : ज्या सदस्याची ई-केवायसी बाकी आहे, त्याच सदस्याचा आधार नंबर वापरा.
यानंतर तुमच्यासमोर पुढील पेज ओपन होईल. येथे तुम्हाला आधार नंबर टाकण्याचा पर्याय दिसेल.
तुमच्या राशन कार्डमध्ये अनेक सदस्य असतील, तर सर्व सदस्यांची ई-केवायसी पूर्ण आहे का हे तपासा. ज्या सदस्याची ई-केवायसी पूर्ण झालेली नाही, त्या सदस्याचा आधार नंबर वापरून प्रक्रिया सुरू करावी.
आधार नंबर टाकल्यानंतर Generate OTP या पर्यायावर क्लिक करा.
यानंतर आधार कार्डशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर ओटीपी पाठवला जाऊ शकतो. मोबाईलवर आलेला ओटीपी अॅपमध्ये दिलेल्या जागी टाका. यानंतर स्क्रीनवर दाखवलेला Captcha Code योग्य पद्धतीने भरा. सर्व माहिती भरल्यानंतर Submit या पर्यायावर क्लिक करा. चुकीचा असल्यास किंवा वेळ संपल्यास पुन्हा ओटीपी मागवावा लागू शकतो. त्यामुळे मोबाईल नंबर सक्रिय असणे आवश्यक आहे.
ओटीपी आणि कॅप्चा यशस्वीपणे सबमिट केल्यानंतर तुमच्यासमोर लाभार्थ्याची म्हणजेच Beneficiary Details माहिती दिसू शकते. येथे राशन कार्ड नंबर, आधार नंबरचे शेवटचे चार अंक आणि ई-केवायसी स्टेटससारखी माहिती दिसू शकते. या स्टेटसच्या माध्यमातून संबंधित सदस्याची ई-केवायसी पूर्ण झाली आहे की नाही, हे समजण्यास मदत होते.
जर ई-केवायसी आधीच पूर्ण झाली असेल, तर स्टेटसच्या ठिकाणी त्याची माहिती दिसू शकते. जर ई-केवायसी बाकी असेल, तर पुढील प्रक्रिया करण्याचा पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो. म्हणून ई-केवायसी करण्यापूर्वी स्टेटस तपासणे महत्त्वाचे आहे. ज्यांची प्रक्रिया आधीच पूर्ण झाली आहे, त्यांच्यासाठी पुन्हा प्रक्रिया करण्याची गरज नसू शकते.
Face eKYC पर्यायावर क्लिक करा
मुख्य मुद्दा : ई-केवायसी बाकी असल्यास Face eKYC पर्याय निवडा.
जर संबंधित सदस्याची ई-केवायसी बाकी असेल, तर स्क्रीनवर Face eKYC असा पर्याय दिसू शकतो. या पर्यायावर क्लिक करा. त्यानंतर काही सूचना स्क्रीनवर दिसू शकतात. त्या सूचना काळजीपूर्वक वाचा. त्यानंतर Accept या पर्यायावर क्लिक करावा लागू शकतो. पुढील टप्प्यात फेस ऑथेंटिकेशनसाठी कोणते अॅप वापरायचे, हे निवडण्याचा पर्याय येऊ शकतो. तुम्ही आधी डाउनलोड केलेले संबंधित Aadhaar Face RD अॅप निवडा. यानंतर अॅपला आवश्यक परवानग्या द्या. काही वेळा कॅऑगस्टरा आणि इतर आवश्यक Permissions मागितल्या जाऊ शकतात.
फेस स्कॅन करण्याची प्रक्रिया
फेस ई-केवायसीच्या प्रक्रियेत काही स्टेप्स पूर्ण होण्यासाठी काही सेकंद लागू शकतात. त्यामुळे प्रक्रिया सुरू केल्यानंतर थोडा वेळ प्रतीक्षा करा. यानंतर स्क्रीनवर चेहरा स्कॅन करण्यासंबंधी सूचना दिसू शकतात. काही ठिकाणी दिलेल्या बॉक्सवर टिक करण्यास सांगितले जाऊ शकते. सूचना वाचल्यानंतर बॉक्सवर टिक करा आणि Proceed या पर्यायावर क्लिक करा.
यानंतर मोबाईलचा कॅऑगस्टरा सुरू होऊ शकतो. आता तुमचा चेहरा कॅऑगस्टऱ्यासमोर योग्य पद्धतीने ठेवा. फेस स्कॅन करताना चेहऱ्यावर पुरेसा प्रकाश असावा. चेहरा कॅऑगस्टऱ्यासमोर स्पष्ट दिसणे आवश्यक आहे. मोबाईल स्थिर ठेवा आणि स्क्रीनवर दिलेल्या सूचनांचे पालन करा. फेस ऑथेंटिकेशन यशस्वी झाल्यानंतर ई-केवायसीची प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकते.
फेस स्कॅन आणि ऑथेंटिकेशन यशस्वी झाल्यानंतर राशन कार्ड ई-केवायसी पूर्ण झाल्याचा संदेश स्क्रीनवर दिसू शकतो. यानंतर पुन्हा लाभार्थ्याच्या तपशीलामध्ये जाऊन ई-केवायसी स्टेटस तपासणे योग्य आहे. ज्या सदस्याची ई-केवायसी बाकी होती, त्याची प्रक्रिया आता पूर्ण झाली आहे का, हे तपासा. जर स्टेटस अपडेट झाले नसेल, तर काही वेळाने पुन्हा तपासा. इंटरनेट कनेक्शन किंवा सर्व्हरच्या समस्येमुळे काही वेळा स्टेटस अपडेट होण्यास वेळ लागू शकतो.
एका राशन कार्डमध्ये अनेक सदस्यांची नावे असू शकतात. त्यामुळे फक्त एका सदस्याची ई-केवायसी झाली म्हणून सर्व सदस्यांची ई-केवायसी पूर्ण झाली असे समजू नका. राशन कार्डमध्ये असलेल्या प्रत्येक सदस्याचे स्टेटस तपासा. ज्या सदस्यांची ई-केवायसी बाकी आहे, त्यांची प्रक्रिया नियमानुसार पूर्ण करा. काही सदस्यांची ई-केवायसी आधीच पूर्ण झालेली असू शकते. अशा सदस्यांसाठी पुन्हा ई-केवायसी करण्याची आवश्यकता नसू शकते. त्यामुळे सर्व सदस्यांची माहिती एकदा तपासणे फायदेशीर ठरू शकते.
ई-केवायसी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
मुख्य मुद्दा : चुकीची माहिती टाकल्यास प्रक्रिया अडचणीत येऊ शकते.
- राशन कार्ड ई-केवायसी करताना काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा.
- सर्वप्रथम, तुमचा आधार नंबर योग्य आहे का ते तपासा. चुकीचा आधार नंबर टाकल्यास प्रक्रिया पुढे जाण्यास अडचण येऊ शकते.
- आधार कार्डशी मोबाईल नंबर लिंक असणे महत्त्वाचे आहे. कारण ओटीपी पडताळणीसाठी लिंक केलेल्या मोबाईल नंबरचा वापर केला जाऊ शकतो.
- तुमच्या मोबाईलमध्ये इंटरनेट व्यवस्थित सुरू असावे. इंटरनेट बंद झाल्यास प्रक्रिया मध्येच थांबू शकते.
- फेस स्कॅन करताना कॅऑगस्टरा स्वच्छ असावा. चेहऱ्यावर पुरेसा प्रकाश असावा. शक्यतो शांत ठिकाणी प्रक्रिया करा.
- अॅप डाउनलोड करताना अधिकृत स्रोताचा वापर करा. अनोळखी वेबसाइट किंवा संशयास्पद लिंकवरून अॅप डाउनलोड करू नका.
ई-केवायसीसाठी डीलरकडे जाण्याची गरज आहे का?
मुख्य मुद्दा : उपलब्ध ऑनलाइन सुविधेमुळे काही लाभार्थी घरबसल्या प्रक्रिया करू शकतात.
दिलेल्या प्रक्रियेनुसार, ज्या लाभार्थ्यांना मोबाईलवरून फेस ई-केवायसीची सुविधा उपलब्ध आहे, ते घरबसल्या ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात.
यामुळे प्रत्येक वेळी राशन दुकानातील डीलरकडे जाण्याची आवश्यकता भासणार नाही.
मात्र ऑनलाइन ई-केवायसीची सुविधा प्रत्येक राज्यात किंवा प्रत्येक लाभार्थ्यासाठी समान असेलच असे नाही. त्यामुळे तुमच्या राज्यासाठी उपलब्ध असलेल्या अधिकृत सूचनांचा आधार घ्या.
जर ऑनलाइन प्रक्रिया करताना अडचण येत असेल किंवा ई-केवायसी पूर्ण होत नसेल, तर संबंधित राशन दुकानातील डीलर किंवा अधिकृत अन्न व नागरी पुरवठा विभागाशी संपर्क करणे योग्य ठरू शकते.
राशन कार्ड ई-केवायसी ऑनलाइन करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया थोडक्यात
मुख्य मुद्दा : खालील स्टेप्स लक्षात ठेवल्यास प्रक्रिया सोपी होऊ शकते.
- मोबाईलमध्ये Google Play Store उघडा.
- Mera eKYC अॅप शोधा.
- अधिकृत अॅप इंस्टॉल करा किंवा आधीपासून असल्यास अपडेट करा.
- अॅप उघडा आणि आवश्यक Permissions द्या.
- फेस ई-केवायसीसाठी सांगितलेले अधिकृत Face RD अॅप डाउनलोड करा.
- पुन्हा Mera eKYC अॅपमध्ये जा.
- आवश्यकतेनुसार सध्याचे State निवडा.
- तुमचे राशन कार्ड ज्या राज्यात आहे ते Home State म्हणून निवडा.
- Proceed वर क्लिक करा.
- ज्या सदस्याची ई-केवायसी बाकी आहे त्याचा आधार नंबर टाका.
- Generate OTP वर क्लिक करा.
- आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईलवर आलेला OTP टाका.
- Captcha भरा आणि Submit करा.
- Beneficiary Details मध्ये ई-केवायसी स्टेटस तपासा.
- ई-केवायसी बाकी असल्यास Face eKYC पर्याय निवडा.
- Accept वर क्लिक करा.
- Face RD अॅप निवडा.
- आवश्यक Permissions द्या.
- स्क्रीनवरील सूचना वाचा.
- Proceed वर क्लिक करून चेहरा स्कॅन करा.
- फेस ऑथेंटिकेशन पूर्ण झाल्यानंतर ई-केवायसी यशस्वी झाली आहे का ते तपासा.
मुख्य मुद्दा : राशन कार्ड ई-केवायसीची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करून स्टेटस तपासा.
राशन कार्ड धारकांसाठी ई-केवायसी ही महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. तुमच्या राशन कार्डमध्ये एखाद्या सदस्याची ई-केवायसी अऑगस्ट बाकी असेल, तर उपलब्ध अधिकृत ऑनलाइन सुविधेच्या माध्यमातून ती पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करता येऊ शकतो.
Mera eKYC सारख्या अधिकृत अॅपच्या माध्यमातून प्रक्रिया सुरू करून आधार नंबर, ओटीपी आणि फेस ऑथेंटिकेशनच्या मदतीने ई-केवायसी पूर्ण करण्याची सुविधा उपलब्ध असू शकते. यासाठी फेस स्कॅन करणारे संबंधित अधिकृत Face RD अॅप देखील आवश्यक असू शकते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, ई-केवायसी करताना तुमच्या राशन कार्डमधील योग्य सदस्याची माहिती वापरा. आधार नंबर आणि मोबाईल नंबरची माहिती योग्य असल्याची खात्री करा. प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर ई-केवायसी स्टेटस पुन्हा तपासा.
जर ऑनलाइन पद्धतीने प्रक्रिया पूर्ण होत नसेल, तर संबंधित अधिकृत विभाग किंवा राशन दुकानातील डीलरची मदत घ्या. तसेच कोणत्याही अनधिकृत लिंकवर तुमचा आधार नंबर, ओटीपी किंवा इतर वैयक्तिक माहिती शेअर करू नका. अशा प्रकारे, ज्या लाभार्थ्यांची ई-केवायसी बाकी आहे, ते उपलब्ध सुविधेनुसार मोबाईलवरून घरबसल्या राशन कार्ड ई-केवायसी पूर्ण करू शकतात. त्यामुळे तुमच्या राशन कार्डमधील सर्व सदस्यांचे ई-केवायसी स्टेटस तपासा आणि आवश्यक असल्यास प्रक्रिया लवकरात लवकर पूर्ण करा.
